Martín Codax

 

A vida de Codax é un misterio e o único que se pode dicir del é que viviu na época de San Fernando, con seguridade, pois coincide na súa temática e na súa escritura con outros autores da época. Entre os seus manuscritos consérvanse o seu sete composicións. Ademais Pedro Vindel descubría en 1914 un in-folio de 34 x 46 cm., datable de fins do s. XIII ou comezos do XIV, contendo o sete cantigas coa notación musical de seis delas. Este rótulo presentaba algunhas lagoas debidas a ser empregado como forro dun volume que contiña o De officiis de Cicerón e constitúe o único texto musical profano-trobadoresco conservado.
 
O pergamiño Vindel presenta, sobre os apógrafos italianos, a vantaxe de manter a grafía orixinaria galega. Na obra de Marín Codax quíxose ver unha crónica de auténticas vivencias persoais.
A cantiga de amigo é esencialmente monolóxica. Nela non se relata un suceso senón que, indirectamente, evócase un estado de ánimo. Entre o desexo e a súa realización interponse os sentimentos contraditorios de angustia desesperada e de alegría esperanzada, froito da tensión presencia/ausencia do amigo. Por iso na obra codaciana obsérvase unha emotividade contraditoria e inestable. No sete cantigas codacianas destacan os motivos das ondas do mar como mensaxeiras ou mediadoras entre a amiga e o seu amado, do baño nelas e dos namorados mirándoas.
 
O sete composicións de Martín Codax o son de refrán ou refrán, como é típico da cantiga de amigo paralelística. Os versos agrúpanse en dísticos homométricos, salvo a núm. VIN en que alternan versos heptasílabos e octosílabos.
 
As demais composicións presentan versos hexasílabos, heptasílabos, decasílabos e tridecasílabos, salvo no refrán. A rima dos pareados é consonante; o mesmo ocorre coa rima aguda da cant. VII; algo máis artísticas son as asonancias da cant. IV. Por ser as rimas tan tradicionais e propias do estilo oral, non deben tomarse como faltas as irregularidades métricas nin ao pé da letra as regularizacións do cómputo anteriormente expostas: a métrica do estilo oral é esencialmente acentual.